Thai - Page 83 - Clergyman's

ความเป็นบัณฑิตนั้นนอกจากจะหมายรู้ได้จากความฉลาดสามารถในทางวิชาการแล้ว ยังสังเกตทราบได้จากการกระทำและการพูด เพราะบัณฑิตย่อมทำ ย่อมพูด ในสิ่งที่ดีที่ชอบประกอบด้วยประโยชน์เสมอ วันนี้ จะกล่าวเพิ่มเติมถึงลักษณะของบัณฑิตอีกประการหนึ่ง คือ การคิด การคิดนั้นมีอยู่สองแบบ แบบหนึ่ง คิดอย่างง่าย ๆ ตามที่ตัวนึกพอใจ อีกแบบหนึ่ง คิดอย่างดี คิดอย่างรอบคอบ ประกอบด้วยสติ ไม่มีอคติเป็นเครื่องเหนี่ยวนำ หากอาศัยความถูกต้องตามหลักวิชา เหตุผลความเป็นจริง และศีลธรรมจริยธรรม เป็นพื้นฐาน การคิดอย่างแรกเป็นความคิดที่ไม่ควรยึดถือ เพราะมีความคิดเข้าข้างตัวเป็นพื้นฐานอยู่ จึงมักพาตัวให้ฟุ้งเฟื่องไปต่าง ๆ อย่างไร้ประโยชน์ การคิดอย่างหลัง จึงเป็นความคิดที่เป็นแก่นสารควรแก่การยึดถือ เพราะเป็นประโยชน์แท้ที่แน่นอนและยั่งยืน ปราศจากพิษปราศจากภัย ผู้เป็นบัณฑิตจึงควรฝึกฝนการคิดที่ดีที่ถูกต้องให้เกิดขึ้นในตนเอง เพื่อให้เป็นหลักยึดในการกระทำและคำพูดทุกอย่าง จักได้สามารถทำและพูดในสิ่งที่ถูกที่ควร ให้เกิดประโยชน์แก่ตน แก่ส่วนรวม และแก่ชาติบ้านเมืองได้สมบูรณ์ทุกส่วน
- สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี