Clergyman's

Stało się dla mnie jasne, że w walce, którą toczy proletariat o swoje wyzwolenie, orędziem może być także i książka. I kiedy życie nasuwało mi wiele spraw i zagadnień, kiedy widziałam krzywdę i zło – pisałam książkę, żeby zaprotestować, żeby pokazać ludziom, jak jest naprawdę, żeby pomóc tym, którzy walczą.
- Wanda Wasilewska

Dla Wandy Wasilewskiej pouczająca musiała być historia jej matki, także Wandy – wykształconej, zaangażowanej w Legiony Piłsudskiego, uwięzionej, a następnie przez pół Europy wędrującej do kraju, która skończyła jako żona ministra, pani w salonie, aktywna jedynie w kółku teozoficznym jako namiastce działalności publicznej. Mogę sobie wyobrazić, że dla wielu komunistek ważne było to, by nie powielić losu matek, by nie skończyć jedynie jako czyjeś córki czy żony. W kręgach PPS-owskich o Wasilewskiej mówiono często: „Wanda, córka Leona”, identyfikowano ją w ten sposób, legitymizowano w sferze publicznej. Ale gdy na pogrzeb Leona Wasilewskiego w grudniu 1936 roku przyszli KPP-owcy, przynieśli wieniec z napisem: „Ojcu Wandy”. Czy można się dziwić, że blisko było jej do tych, którzy widzieli w niej kogoś więcej niż tylko „córkę Leona”?
- Wanda Wasilewska

Byłam nieprzytomna, robiło mi się słabo. Zdawało mi się, że włosy podnoszą mi się na głowie, że jestem w płomieniach. Przeżyłam chwile takiego szczęścia, jakie się musi mieć w ekstazie. Miałam wrażenie, że jestem słaba, bo cały mój dziki zapał oddałam ludziom. Czułam, jak się ze mnie coś wydziela, jak ogień. To było cudowne.
- Wanda Wasilewska

Dlaczego Iwan Sierow tak życzliwie potraktował Piaseckiego? Dlaczego Stalin hołubił Wandę Wasilewską, córkę Leona Wasilewskiego, bliskiego przyjaciela Piłsudskiego? Bo oni wiedzieli, że komunizm w Polsce był naskórkowy, nie cieszył się poparciem społecznym, natomiast Wasilewska na lewicy i Piasecki na prawicy mieli wielu zwolenników.
- Wanda Wasilewska

w okresie międzywojennym działaczka ZNP autorka nudnych powieścideł dla dorosłych i całkiem udanych książek dla dzieci. Z biegiem lat radykalizowała się coraz bardziej, przechodząc od socjalizmu do fanatycznego stalinizmu. W pełni im oddana córka wybitnego polityka „burżuazyjnej” Polski – była to dla Sowietów niemała gratka. Kreowali ją więc na nadzorcę polskości i łącznika między organizacjami polskimi, a później wojskiem polskim i Stalinem . W swojej działalności bez skrupułów i wahań reprezentowała zawsze radziecki i stalinowski interes. Właściwie trudno w jej przypadku mówić o zdradzie. Nikt jej nie musiał kupować i zachęcać. Z niczym się nie kryła i nie stwarzała pozorów. Świadomie i dobrowolnie wybrała obywatelstwo radzieckie i przynależność do WKP. Została radzieckim aparatczykiem i jej rola w polityce radzieckiej wobec Polski ogranicza się do funkcji śrubki w machinie radzieckiego bezpieczeństwa. Obiektywnie więc była to rola złowroga. Apodyktyczna, fanatyczna, żądna władzy, siała postrach nawet wśród komunistów, w stosunku do których przekładała zawsze kij nad marchewkę. Po wojnie konsekwentnie do Polski nie wróciła . Wydała jeszcze parę powieści specjalnie nawet nie agresywnych, tylko po prostu słabych i nudnych. Postać przeceniana. Żaden demon. Najzwyklejszy stalinowski stupajka. Tyle że w sprawach polskich może bardziej wpływowy. Żeby jednak mogła podejmować samodzielne decyzje? Między bajki włożyć!
- Wanda Wasilewska

Wasilewska, mówiąc o literaturze proletariackiej, podkreślała świadomą jej „tendencyjność”. Jest to literatura w służbie idei, w służbie interesów klasy robotniczej, obowiązuje ją czujność, wola walki, wiara w zwycięstwo.
- Wanda Wasilewska

Wy jesteście na tym froncie zbrojnym ramieniem Polski, wy jesteście odpowiedzią daną Niemcom za dzień 1 września 1939 roku, wy jesteście jednym żywym dowodem, że jeszcze Polska nie zginęła i nie zginie!
- Wanda Wasilewska

Wanda Wasilewska – córka przyjaciela Piłsudskiego, jej ojcem chrzestnym był właśnie Piłsudski. No i zdumiewająca kariera… Władysław Wolski opowiadał, że jak go zwolnili z obozu, to jechał tam ileś tygodni do Moskwy i wreszcie w Moskwie spotkał „towarzyszkę Wasilewską”, jak się wyrażał… No i poczęstował ją papierosem. Ale ona powiedziała: „Nie towarzyszu, ja takich nie palę”. Wolski powiada: „Myślę sobie, to w takim razie jakie ona pali: amerykańskie ma, czy jakieś inne… A ona wyjmuje machorkę, skręca kawał gazety, i podaje. To ja jej mówię: «Towarzyszko, ja jestem stary komunista pochodzenia robotniczego, to ja nie muszę… to ja zapalę swojego»”. Taka typowa jego anegdotka.
- Wanda Wasilewska

Było coś nienormalnego w jej dobieraniu sobie mężczyzn. Musiała mieć mężczyzn niedorastających do niej intelektualnie. Sama zwierzała się, że potrafi kochać tylko mężczyzn niżej od niej stojących. Była do nich przywiązana i o nich zazdrosna, miała w tym zakresie „instynkt posiadacza”. Kochała ich na swój sposób. Byli nieodzowni, ale nie byli najważniejsi w jej życiu.
- Wanda Wasilewska

W wyniku pierwszej wojny światowej, obalenia caratu przez rewolucję powstało państwo polskie, przez sto dwadzieścia z górą lat pozbawione samoistnego bytu. I od razu obnażyło swe klasowe oblicze. Było państwem kapitalistycznym, zależnym w dodatku od obcych kapitałów, z wszystkimi wypływającymi stąd następstwami. I dlatego mając trzynaście, czternaście lat, chodziłam na robotnicze zgromadzenia i demonstracje i od pierwszego roku uniwersytetu byłam członkiem młodzieżowej organizacji socjalistycznej.
- Wanda Wasilewska